Gaur hasi da Deustuko Unibertsitateko Bilboko campusean I. Basque Shoulder Course, urteko hitzordurik garrantzitsuenetako bat sorbaldako protesiaren kirurgiari eta artikulazio horretako tendoien transferentziari dagokienez. Prestakuntza ekimen aitzindari hau Santurtziko San Joan Jainkoarena Ospitaleko (Bizkaia) Kirurgia Ortopediko eta Traumatologiako zerbitzuak eta Gasteizko Kirurgia Artroskopikoko Unitateak (UCA) antolatzen dute, eta Kirurgia Ortopediko eta Traumatologiako Espainiako Elkartearen eta Sorbalda eta Ukondoko Kirurgiako Espainiako Elkartearen berme zientifikoa du.

I. Basque Shoulder Course-ren zuzendari zientifikoak dira Iban Aransaez doktorea, Santurtziko San Joan Jainkoarena Ospitaleko traumatologoa, eta Sergio González, Kirurgia Artroskopikoko Unitateko traumatologoa. Horiekin batera, Espainiako eta nazioarteko hainbat aditu bildu dira Bizkaiko hiriburuan, hala nola, Jean-David Werthel, Ambroise-Paré Ospitalekoa (Paris); Pierre Abadie, Bordeleko Kirol Klinikakoa; Raúl Barco eta Samuel Antuña, Madrilgo La Paz Ospitalekoak; eta Mikel Sánchez, UCAren sortzaile eta zuzendari mediko eta zientifikoa.

Ikastaroko zuzendariek, ikastaroa dela eta, sorbaldako protesien diseinuaren bilakaera eta garapena nabarmendu dituzte, «arazo eta paziente mota zehatz bakoitzera egokituz».

Kirurgia Ortopedikoko eta Traumatologiako espezialistek, sorbaldako patologia osteomuskularra duten pazienteen arretan hamarkadetako esperientzia dutenek, artikulazio honetako kirurgia protesikoaren jarraibide nagusiak aztertu dituzte. Hala, sorbaldako artrosi larriak, sorbaldako hausturen ondorioak, humeroaren buruko nekrosi abaskularrak eta sorbalda pseudoparalitikoa duen mahukatxo birakariaren tendoien haustura masibo konponezina duten gaixoen kasuak aipatu dituzte.

Lehen motari dagokionez, sorbaldako artrosia duten eta sorbaldan sintomatologia mingarria eta zurruntasuna duten pazienteen kasuei buruz honakoa adierazi dute: «Protesi eredu desberdinak daude, segun eta mahukatxo birakariaren tendoiak osorik eta funtzionalak dauden edo, aldiz, hautsita eta ez-funtzionalak dauden. Tendoiak funtzionalak ez diren kasuetan, “alderantzikatua” izeneko protesia jarri ohi da, mugimenduaren palanka deltoide muskuluak egin dezan, mahukatxo birakariaren beharrik gabe».

Bestalde, Iban Aransaez eta Sergio González doktoreek sorbaldako kirurgia protesikoa egin dezaketen beste paziente talde bat aipatu dute: humero proximalaren haustura arrastoak dituzten pertsonena, hau da, artikulaziotik gertuen dagoen humeroaren zatia, anatomia desegituratuta eta sorbaldan min eta zurruntasun sintomak gelditu diren kasuetan. Azaldu dutenez, alderantzizko protesiari etekina atera diezaiokete, halaber, humeroaren buruko haustura konplexuak (hainbat zatitan) dituzten pazienteek, bereziki hezur dentsitate txikia duten paziente adinduek, anatomia berreraikitzea posible ez den lekuetan.

Sorbaldako artroplastia egin dezakeen hirugarren paziente multzoa humeroaren buruaren nekrosia duten pazienteena da. «Hezurraren zati horretako odol fluxua eteten denean gertatzen da, eta, horregatik, endekatzen hasten da, batzuetan kolapsatu arte. Kausen artean, ohikoena haustura baten bigarren mailakoa izaten da, nahiz eta arrazoi medikoengatik edo sendagarriengatik ere kasuak gerta daitezkeen, eta portzentaje oso txikia izaten da jatorri espontaneo edo idiopatikoarengatik».

Sorbalda pseudoparalitikoak

I. Basque Shoulder Course-ko zuzendariek zerrendatutako laugarren paziente taldea «artrosi maila jakin bat duten baina mugikortasun aktibo oso gutxiko sorbaldak dituzten pazienteei dagokie, medikuntzaren arloan ‘sorbalda pseudoparalitiko’ izenez ezagutzen direnak: «artikulazioak sorbalda paralitiko baten moduan jokatzen du, baina arazoa ez da neurologikoa (paralisi arrunt batean bezala), gihar eta tendoi urritasunak eragindakoa baizik, mahukatxo birakariaren tendoien haustura masiboak eragindakoa».

Normalean, paziente horiek nekez jaso dezakete sorbalda gradu batzuetan, tendoi sistemak ez dielako funtzionatzen. Hala ere, «paziente horiek oso hautagai onak izan daitezke alderantzizko protesi gisa ezagutzen dugun konponbiderako, horrekin, deltoideari esker, izugarri hobetu ahal izango baitute aurreko goratze mugimendua, hau da, besoa gorantz jasotzea. Paziente horietan lortzen dira emaitzarik ikusgarrienak, mugikortasuna ‘suspertu’ egiten baitute. Zehazki esateko, pazientea pasa daiteke besoa soilik 60 edo 70 gradu jasotzetik 120 edo 130 gradu jasotzera. Horrek pazientearen bizi kalitatea aldatzen du. Protesi alderantzikatuek iraultza ekarri dute, diseinu hori sortu arte ezinezkoa zelako mugikortasun hori berreskuratzea kasu horietan».

I. Basque Shoulder Course honako konpainien laguntza eta babesarekin egiten da: Smith & Nephew, Exactech, Medcomtech, Biotechnology Institute (BTI), Stryker, Sumisan, Fidia eta Medacta.

Los doctores Sergio González e Iban Aransaez, codirectores del curso.